اردیب (ارابه) نگین کویر

پاینده وجاودان خلیج فارس ایران

خلیج فارس، امضاى اهالى ایران است پاى نقشه ایران

 

١٠اردیبهشت ماه به عنوان روز ”خلیج فارس” نامگذاری شده است. به همین منظور در گزارشی به بررسی اسنادی پرداخته‌ایم که نشان دهنده‌ی حاکمیت مطلق و بی قید و شرط این نام بر روز دهم اردیبهشت، روز اخراج پرتغالى ها از آب هاى جنوبى ایران و روز ملى خلیج فارس نام دارد. در 21 آوریل 1622، با رشادت «امام قلى خان امیرالامراى فارس»، به 117 سال تسلط جابرانه پرتغالى ها بر جزایر خلیج فارس خاتمه داده شد. خلیج فارس از نظر ژئوپولیتیک، تجارت، نفت، گاز، کشتیرانى، ماهى گیرى و... در طول تاریخ گلوگاه مهمى در دنیا محسوب مى شده و هم اکنون نیز شاهرگ اقتصاد دنیا در این منطقه قرار دارد. خلیج فارس امروزه به پیوستگاه و ته آب اروندرود در خرمشهر و بصره تا رأس مسندام در شمال عمان اطلاق مى شوداین پهنه آبى گاهواره تمدن جهان و از اولین زیستگاه هاى بشر محسوب مى شود. ساکنان این دریا کشتى را اختراع و خاور و باختر را به هم پیوند داده اند. در جغرافیاى قدیم دریاى پارس یکى از بزرگ ترین دریاها از 4 دریایى بود که شناخته شده بود اما اکنون پهنه آبى را که خلیج فارس مى نامند خلیجى با 1000 کیلومتر مربع طول و بیشتر از 240 کیلومتر مربع عرض.  گستره آب‌های جنوبی کشورمان است.

آبهای نیلگون خلیج فارس به وسعت 251 هزار کیلومتر مربع از طرف شرق از راه تنگه هرمز و از طرف غرب به اروند رود متصل می‌شود. خلیج فارس به طول 989 کیلومتر ایران را از عربستان سعودی جدا می‌کند. حداکثر عمق این آب 90 متر و متوسط عمق آن 50 متر است.


نام خلیج فارس، در کهن ترین منابع تاریخى، خلیج نارمرتو Narmarratu است که آشوریان، پیش از تسلط آریاییان بدان داده اند. (یغمایى، 6) «فلاویوس آریانوس» یونانى در قرن دوم پیش از میلاد، خلیج فارس را پرسیکون کاتیاس = Persikon Kaitas نامیده (همان، صص 9 و 10) و پس از وى، «استرابون»، «کلودیس» پتوله. (همان، ص 11) «هرودوت، کتزیاس و گزنفون، نیز (شاملو، 11) نام خلیج فارس را به کار برده اند. در سنگ نوشته به جا مانده از دوران پادشاهى «داریوش» در تخت جمشید متعلق به سال 515 تا 513 پیش از میلاد مسیح، خلیج فارس را به سبب آب تلخ آن، رود تلخ نامیده اند. (شاملو، 12) «کوین توس کورسیوس روفوس» مورخ رومى، خلیج فارس را اکوارم پرسیکو Aquaram Persico نامیده که به معنى آبگیر فارس است. (یغمایى، ص 14)

«نیارکوس»، سردار مقدونى، کسى است که در سال 326 . م به دستور اسکندر مقدونى، خلیج فارس را پیموده و مکتوبات وى از این سفر، جزو مهم ترین منابع تاریخى است. (شاملو، 13

بر پایه پژوهش محمد جواد شکور، دانشمندان زیر در دوره اسلامى، نام خلیج فارس را به کار برده اند: ابن فقیه (279 هـ . ق)ابن رسته (290 هـ . ق) ابن خردادیه (سده سوم هجرى) سهراب (سده سوم هجرى) بزرگ بن شهریار (342 هـ . ق) اصطخرى (سده چهارم) ابن مطهر (355 هـ . ق) ابن حوقل (367) مسعودى (سده چهارم) ابوریحان بیرونى (سده چهارم) و غیره. (سایت جزیره دانش)

نام خلیج عربى! در سال 1958، توسط «رودریک اوون» و «سر چارلز بلگریو» کارگزاران انگلیسى به کار رفته و پس از آنها، با اصرار جمال عبدالناصر، به محافل رسمى عرب راه یافته است. اوون نوشته است: «من در تمام کتب و نقشه هاى جغرافیایى؛ نامى غیر از خلیج فارس ندیده بودم؛ ولى در چندسال اقامتم در خلیج فارس، متوجه شدم که ساکنان ساحل، عرب هستند؛ بنابراین ادب حکم مى کند که این خلیج را عربى بنامیم (سایت ویکى پدیا) هدف این کارگزاران انگلیسى ایجاد تفرقه افکنى بوده است.

رصد اسناد تاریخی نشان می‌دهد نخستین بار سلسله هخامنشیان در 330 پیش از میلاد که اولین امپراتوری دنیا را در جنوب غربی فلات ایران تشکیل دادند عنوان ”خلیج فارس” را برای آبهای جنوبی امپرتواری عظیم خود انتخاب کردند و از آن پس این نام در منابع یونانی به ثبت رسید.

در بررسی پیش زمینه‌های تاریخی نام ”خلیج فارس” ، اظهارات سر آرنولد ویلسون در کتابی که در سال 1928 منتشر کرد از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است.

سر ویلسون در این کتاب آورده است: ”هیچ کانال آبی برای زمین شناسان، باستان شناسان، جغرافیدانان، سیاستمداران و دانش پژوهان گذشته و حال به اندازه خلیج فارس حائز اهمیت نیست. این کانال آبی که فلات ایران را از صفحه عربستان جدا می کند از 2 هزار و 200 سال قبل، از یک هویت ایرانی برخوردار است.”

گرچه سند مکتوبی تا قبل از عصر امپراتوری پارسیان در خصوص نام این خلیج در دست نیست اما در تاریخ و فرهنگ شفاهی و غیر مکتوب ایرانیان پیش از هخامنشیان از این دریا با عناوین ”دریای جم”، ”دریای ایران” و ”دریای پارس” یاد شده است.

همچنین در طی سالهای 550 تا 330 پیش از میلاد همزمان با حکومت اولین امپراتوری پارسیان در منطقه خاورمیانه در بخش‌هایی از خلیج فارس به خصوص در شبه جزیره عربستان نام ”دریای پارس” در اسناد مکتوب به چشم می خورد.

در سفرنامه فیثاغورث، این دانشمند بزرگ یونانی در چندین فصل به شرح جزئیات سفری که به اتفاق داریوش کبیر به شوش و پرسپولیس داشته پرداخته و در خصوص خلیج فارس جزئیات دقیقی را ارائه کرده است.

همچنین در نوشته های دیگری که از همین زمان به یادگار مانده اند توضیحاتی به دست آمده است که نشان می دهند داریوش نقطه اتصال آبهای دریای سرخ، رودخانه نیل و رودخانه رم (جریان آبی که به دریای مدیترانه منتهی می شود) را ساخته است و نام ”کانال آبی خلیج فارس” را برای دریای پارس برگزیده است.

اما از سال 1960 و با تشکیل جمهوری عربی مصر و اقدامات جمال عبدالناصر که منجر به شکل گیری ”کشورهای عربی” شد، برخی این کشورها تصمیم گرفتند از عنوان جعلی ”خلیج ع رب ی” برای ”خلیج فارس” استفاده کنند.

از آن زمان این نام به مجادله‌ای میان سازمان‌های بین‌المللی و عده‌ای در دنیای عرب تبدیل شد. درحقیقت نه سازمان ملل و نه هیچ سازمان بین‌المللی دیگری این عنوان جعلی را به رسمیت نشناخت و تنها اندک کشورهای عربی از این نام برای خلیج فارس استفاده می‌کنند.

سازمان ملل متحد در موقعیت‌های مختلف تنها از عنوان ”خلیج فارس” به عنوان تنها نام رسمی و استاندارد برای این آب استفاده کرده و برپایه اسنادی که از ”هکاتائوس”، مورخ یونانی (472 تا 509 پیش از میلاد) به دست آمده عنوان ”خلیج ع رب ی” را برای ”دریای سرخ” به رسمیت شناخته است.

در حقیقت براساس اسنادی که سازمان ملل در استفاده از ”خلیج ع رب ی” برای ”دریای سرخ” به آنها استناد می‌کند، این مورخ برجسته یونانی مکان دقیق خلیج فارس و خلیج ع رب ی را نشان داده و توضیح می دهد که خلیج ع رب ی همان دریای سرخ است.

همچنین ”هردوت” مورخ بزرگ یونانی (425 تا 484 قبل از میلا) نیز دریای سرخ را با نام ”خلیج ع رب ی” معرفی کرده است.

با وجود تمام اسناد معتبر و رسمی موجود در خصوص ”خلیج فارس” در سال‌های اخیر بارها در سایت‌های به ظاهر معتبر از عنوان جعلی ”خلیج ع رب ی” استفاده شده است. گرچه در برابر اسناد معتبر تاریخی و فشار افکار عمومی به سرعت مجبور به اصلاح خطای خود شده‌اند.

برای مثال در سال 2004 سازمان ” National Geographic” در نقشه های خود از این عنوان جعلی استفاده کرد که این اقدام بلافاصله با اعتراض ایرانیان سراسر دنیا مواجه شد. به همین منظور کاربران ایرانی گوگل در سراسر دنیا در یک روز واژه ”خلیج فارس” را در این موتور جستجوگر جستجو کردند و همین مسئله موجب شد که National Geographic از اقدام خود عذرخواهی کند. این پدیده که به ”بمب گوگلی” معروف شد، شگفتی مقامات اولین موتور جستجوی دنیا را برانگیخت.

همچنین گوگل در نسخه سال 2008 سرویس ”گوگل ارث” در نقشه های جغرافیایی مربوط به منطقه خلیج فارس، این خلیج را با شیطنتی سیاسی و غیر علمی با دو عنوان ”خلیج فارس” و ”خلیج ع رب ی” مشخص کرده است که به ترتیب در مرز ایران و کشورهای عربی نوشته شده‌اند.

این اقدام گوگل در فوریه 2008 با اعتراض بسیاری از انجمنها، گروهها و سازمانهای مختلف ایران دوستان و مورخان سراسر دنیا مواجه شد و این نهادها نامه‌های اعتراض جداگانه‌ای به مقامات گوگل ارسال کردند.

 

خلیج فارس، امضاى اهالى ایران است پاى نقشه ایران

پاینده وجاودان خلیج فارس ایران