اردیب (ارابه) نگین کویر

مراسم عزاداری محرم و عاشورا در اردیب

بین الحرمین

مراسم عزاداری محرم و عاشورا  در اردیب

روستایمان اردیب همانند سایرنواحی منطقه کویردارای  مردمی متدین ودین مدار بوده ونسبت به برپایی واقامه عزای اهل بیت بالاخص سالار شهیدان احترام وارادت خاصی قائلند بطوریکه تمام اهالی روستا یکپارچه به تکاپوجهت برگزاری مراسم سوگواری برپامی خیزند وازکوچک تا بزرگ به نوبه خود تلاش میکنند.ازچندروزبه آغاز محرم شوروحال عاشورایی وعجیبی در روستابرپاست وباسیاه پوش کردن شبستان حسینیه ومسجدصاحب الزمان ومعابرعمومی ونصب پرچم مشکی برسردرخانه هابه پیشوازماه پیروزی خون بر شمشیر می روند.

 


شب اول محرم اهالی به شبستان حسینیه می روند وباخواندن زیارت عاشورارا، اشعار محتشم ،مرثیه ونوحه به عزاداری اباعبدا...الحسین می پردازندهرشب نوحه های مختص همان شب را ذکر میکننددرزمان قدیم ازشب اول چراغی رابرروی برجک موجود در حسینیه بنام کلک قرارمیدادندبرای روشنایی آن زمین موقوفه ای وجودداردکه بمدت ده شب این چراغ راروشن می دارند.شب پنجم علمهارابه پا می دارند(1)بانوحه سرایی وسینه زنی واسپنددودکردن علمهارا باحترام ازمحلی بنام سر شیر بسوی شبستان حسینیه می آورندتاشب تاسوعای حسینی درشبستان حسینیه می ماند.روزتاسوعابرحسب روال باپذیرایی ویا رفتن ،ازهیات ایراج وگرمه وعروسان که بصورت چرخشی صورت می پذیردبه عزاداری درکنار هم وبصورت متحدمیپردازندکه از اقدامات شایسته چندساله اخیر می باشدکه همیاری دوروستای اردیب وایراج چشمگیرتراست.

بعدالظهرروزتاسوعا مراسم پرسه زنی (2)انجام می شود ومادحین بصورت دسته جمعی صدبندمحتشم رامی خوانند وبه درب خانه تمامی اهالی روستا می روند ودر خانه افراد تازه درگذشته که سال اول فوت آنها میباشد به سینه زنی می پردازند .صاحب بیت هر چه نذردارد به متصدی مربوطه می دهد   درقدیم به علمدارهای امام حسین (ع)پنبه ومداحین صدبند رانان وخرمامیدادند.که درحال حاضر پول پرداخت شده هزینه حسینیه قدیمی می شود .افراد لباس وپارچه نذر علم می کردندوحسب تبرک آب برسرپنجه علمها ریخته ومی آشامند.اهالی روستا درقدیم شب تاسوعا حلیم نذری که از عواید زمینهای حجرگ بود تاصبح می پختندودرکل روستا پخش می کردندوحتی ازسایر روستاهای مجاورنیز برای کمک به اردیب می آمدند.

شب عاشوراتاسپیده صبح نوحه سرایی وشب زنده داری واقامه عزامی کردندودرطلیعه صبح نوحه :ای صبح روسیه رامی خواندند:

ای صبح روسیه به چه رومی شوی سپید                     

فرداحسین تشنه لب می شود شهید (3)

صبح عاشورا جهت اقامه عزابه امامزاده آبگرم رفته وباعرض تسلیت در جوار بارگاه شاهزاده ابراهیم ازنوادگان منسوب حضرت امام رضا(ع)به نوحه سرایی و عزاداری می پردازندوپس از مراجعت به روستاپس از پذبرایی در بعدالظهرعزاداران اباعبدا...الحسین (ع)علمهارابرداشته وبا خواندن دسته جمعی نوحه :

چه کربلاست امروز چه پربلاست امروز    

سر حسین مظلوم زتن جداست امروز

که در هر صد قدم با چاووشی همراه می باشدتامردم را به سوی مزار دعوت نماید بسوی محلی بنام گودی قتلگاه دربالای مزار که از زمان قدیم مرسوم بوده است حرکت می کنند پس از خواندن نوحه :

حسین حسین حسین حسین     شهیدکربلا حسین    

میان کشته ها حسین      سرش زتن جدا حسین (4)

علم هارابرسرخاک تازه درگذشته ها می برند وبانوحه خوانی به عزاداری می پردازند.از ویژگی مراسم بی ریا یی وسادگی مجالس می باشد وهر فرد دارای نوحه مختص خود می باشد واکثر مردان نوحه سرایی می کنند حتی اگرشده یک نوحه .پس از مراسم علمهارالخت کرده وبه مسجد جامع قدیمی اردیب (5)می برند وسپس مردوزن به سوی حسینیه رفته وپس از خواندن روضه برای سال گذشته ها مراسم رامام کرده وعزاداری تا پایان ماه محرم و صفردر شبستان حسینیه اردیب برقراربوده ومی باشد.

درپایان جهت یادی از گذشتگان وشادی روحشان نام چندتن ازپیرغلامان، ذاکران وچاووشان اباعبدا... روستای اردیب راذکر مینمایم.

ذاکران:کربلایی محمدآقاثابتی ،مرحومان حاج آقاوحاج حسین ثابتی ،مرحوم حاج عباس محتشم،حاج قاسم ثابتی ،کربلایی غلامرضاموبد،وکربلایی موسی محتشم ،کربلا یی محمد رفیع ،کربلایی محمد موبد،مرحوم شیر محمدشیخ ،مرحوم حاج سیف ا..ثابتی ، مرحومان موسی و حاج حسین موبد.

 چاووشان:مرحوم شیخ محمد شاه رضا(پاریاب)مرحوم عباس آذر،مرحوم حسین محتشم.

1)سه عددعلم بوده که این علمها نسل به نسل برداشته می شود 1-بنام مرحوم محمدباقرمحتشم 2-موسی محتشم 3-حاج یدا...جعفری

2)پرسه زنی یاهمان دوره زدن که چندتن از مادحین بصورت دسته جمعی صدبندمحتشم کاشانی را می خوانندوبهمراه علمداران به درب خانه اهالی روستامی روند.

3)این نوحه در اواخر توسط مرحوم کربلایی محمدموبد خوانده می شد.

4)درقدیم مرحوم حاج حسین ثابتی ودرحال حاضر علی اصغر ثابتی میخواند.

5)ازآثارقدیمی اردیب می باشد که بانی وواقف آن مرحوم محمدرضا بیک ظفرقندی می باشد.