اردیب (ارابه) نگین کویر

جایگاه حجامت در طبّ سنتی کجاست؟

حجامت در درمان چه بیماری‌هایی به کار می‌رود ؟

  آیا استفاده ‌از فواید حجامت تنها برای درمان بیماری‌هاست ؟

آیا حجامت برای اطفال و نوجوانان نیز قابل توصیه‌است‌؟

حجامت نسبت به سایر روشهای درمانی متداول چه مزیت‌هایی دارد؟  

*   جایگاه حجامت در طبّ سنتی کجاست؟
تمامی‌بزرگان طبّ سنتی ایران از حجامت به عنوان یکی از ارکان مهم درمانی ذکر کرده‌اند. محمد زکریای رازی در کتاب «الحاوی»، شیخ الرئیس ابوعلی سینا در کتاب «قانون در طب»، سید اسماعیل جرجانی در کتاب «ذخیره خوارزمشاهی» و عقیلی خراسانی در کتاب «خلاصه‌الحکمه فی مجمع الجوامع» به شیوه گسترده‌ای پیرامون حجامت و کاربرد آن در درمان صحبت کرده‌اند و از حجامت برای درمان بیماری‌های فراگیر و مهمی‌مانند سکته قلبی، مالیخولیا، سردرد های میگرنی و بخشی از بیماری‌های پوستی بهره می‌گرفته‌اند. در طبّ اسلامی‌و منابع مذهبی نیز توصیه‌های فراوانی به‌ انجام حجامت شده‌است.
رسول اکرم(صلی االله علیه و آله و سلم) و ائمه‌اطهارعلیهم السلام خود حجامت می‌کرده‌اند و روش انجام آن را بیان فرموده‌اند و ویژگی‌‌های درمانی آن را برشمرده‌اند. در این زمینه بیش از پانصد روایت مطرح است که در کتاب «حجامت از دیدگاه‌اسلام» جمع آوری شده‌است.
یکی از مهمترین روایاتی که در زمینه حجامت در منابع معتبر روایی ذکر شده و در ذیل آیه یک سوره‌ مبارکه اسری در تفسیر المیزان و برخی از تفاسیر دیگر آمده‌است، حدیث زیر می‌باشد:
حضرت رسول اکرم(صلی االله علیه و آله و سلم) می‌فرمایند:
«
در شب معراج وقتی که به آسمان هفتم صعود کردم بر هیچ ملکی از ملائک گذر نکردم مگر اینکه گفتند یا محمد حجامت کن و امتت را به حجامت کردن امر بفرما

همچنین در مورد ویژگی درمان حجامت حضرت رسول اکرم(ص) می‌فرمایند:
«
حجامت درمان همه بیماری‌هاست. »

حجامت در درمان چه بیماری‌هایی به کار می‌رود ؟
در منابع طب اسلامی‌و طبّ سنتی،  حجامت به عنوان یکی از ارکان مهم درمان ذکر گردیده‌است و بیماری‌های گوناگون را درمان می‌کند و به صورت اختصاصی در منابع طبّ اسلامی‌به شکل پیشگیرانه درمان همه بیماری‌ها شمرده شده‌است. موسسه تحقیقات حجامت ایران و شعب مختلف آن طی پژوهش‌های مستمر بر روی بیش از پانصد هزار بیمار،  تعداد 70 نوع بیماری را درمان نموده‌اند که تعدادی از آنها به قرار زیر می‌باشد:


افزایش کلسترول و تری گلیسیرید،  دیابت غیر وابسته به‌انسولین،  اوره بالا،  فشار خون بالا و فشار خون پایین،  غلظت خون بالا،  سرما‌خوردگی مکرّر،  آنمی‌(کم خونی)،  سرخجه،  آبله مرغان،  سرخک،  زونا،   ایکتر فیزیولوژیک  نوزادان،  پروستاتیت،   دیسمنوره،  الیگومنوره،  آمنوره،   هیپومنوره،  هیرسوتیسم ( پُرمویی)، برخی از انواع ناباروری زنان،  کیست تخمدان،  فیبروم رحمی،  ویار حاملگی،  مسمومیت غذایی و دارویی،  سردرد میگرنی،  تصلب شرایین،  اعتیاد به مواد مخدر،  هیپرتیروئیدی،  هیپوتیروئیدی،  هموروئید،  افسردگی،  سنگینی سر،  اسپاسم عضلانی،  کاهش رشد و کوتاهی قد،  لاغری،  واریس،  کمر درد، آرتروزها، آکنه و بثورات پوستی، کهیر، آفت دهان، ریزش مو،  گُرگرفتن بدن،  اپیستاکسی مکرّر.
آیا استفاده ‌از فواید حجامت تنها برای درمان بیماری‌هاست ؟
بیشترین کاربرد انواع حجامت در بُعد پیشگیری از بیماری‌هاست و با مکانیسم‌های مختلفی از جمله تنظیم سیستم ایمنی، تنظیم ترکیبات بیوشیمی‌و هورمونی خون و تنظیم سیستم اعصاب خودکار بدن (سمپاتیک و پاراسمپاتیک) موجب پیشگیری از بیماری‌ها می‌گردد و بدین ترتیب کاربرد حجامت بیشتر در بُعد پیشگیری است و جزو بهداشت پیشگیری طبّ اسلامی‌محسوب می‌شود.
آیا حجامت برای اطفال و نوجوانان نیز قابل توصیه‌است‌؟
بلی. آثار و نتایج و فواید حجامت در نوزادان و اطفال و نوجوانان فراوان است که به برخی از آنان اشاره می‌شود.
1
ـ افزایش قد و وزن و جهش رشد اطفال 2 ـ افزایش اشتها 3 ـ افزایش مقاومت اطفال نسبت به بیماری‌ها و کاهش سرماخودگی‌ها و بیماری‌های عفونی پس از حجامت 4 ـ اختلالات رفتاری و ناهنجاری‌های عصبی کودکان.
بیش از 43 نوع بیماری اختصاصی در اطفال با حجامت قابل درمان است و نیز حجامت تاثیر ویژه‌ای در شادابی پوست و مو و افزایش هوش و حافظه‌اطفال و نوجوانان دارد.

حجامت نسبت به سایر روشهای درمانی متداول چه مزیت‌هایی دارد؟  
به‌طور کلی حجامت یک روش درمانی بدون عوارض جانبی است و اگر به صورت تخصصی از آن استفاده شود برتری‌های فراوانی نسبت به روش‌های درمانی جاری مانند مصرف داروهای شیمیایی و جراحی دارد. مزیت‌های درمان با حجامت را می‌توان به‌طور خلاصه بدین شرح بیان‌کرد:
1
ـ حجامت یک روش درمانی بدون عوارض جانبی است.
2
ـ حجامت برای کلیه سنین کاربرد دارد.
3
ـ حجامت با حداقل توان فنی و تجهیزات اجرایی می‌تواند بیماری‌های سخت و مزمن را درمان کند.
4
ـ حجامت هیچ‌گونه وابستگی فنی، علمی‌و ابزاری به خارج از کشور ندارد.
5
ـ در حجامت فاکتورهای مداخله‌گر وجود ندارد و یک رفتار کامل موجب درمان می‌شود.
6
ـ حجامت چون یک دستور دینی است، توان جلب تاثیرات روانی (سایکوتیک) در آن بالاست و از این طریق علاوه بر افزایش سطح درمان‌پذیری، موجب تقویت فرهنگ و اعتقادات مذهبی و ارتباط انسان به خداوند تبارک و تعالی می‌شود.

*  
بیماران جهت انجام حجامت باید به چه‌اشخاص یا مراکزی مراجعه کنند؟
حجامت یک روش درمان پیچیده و دارای ظرافت‌های گوناگون می‌باشد که تجویز و اجرای آن باید زیر نظر پزشکان آموزش دیده عضو موسسه تحقیقات حجامت ایران و آشنا به مبانی طبّ سنتی و طبّ اسلامی‌باشد. این پزشکان همچنین باید پروانه حجامت مورد تایید وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی را دارا باشند و در دوره‌های باز‌آموزی موسسه نیز به صورت دائم شرکت نمایند تا از یافته‌های علمی‌جدید حجامت بهره‌مند گردند‌.